Katolicyzm ma własność pionu – odchyleń nie znosi.
Cytaty na nasze czasy:

"Jeśli kiedykolwiek zetkniecie się z chlubiącymi się tym, że są wierzący, że są oddani Papieżowi, i chcą być katolikami, ale nazwanie klerykałami mają za największą obrazę, powiedźcie uroczyście, że oddane dzieci Papieża to ci, którzy są posłuszni jego słowu i we wszystkim go słuchają, a nie ci, którzy czynią zabiegi, by uniknąć wypełnienia jego rozkazów lub aby naleganiem godnym ważniejszych spraw wymusić na nim zwolnienia czy dyspensy tym boleśniejsze, im większe wyrządzają szkody lub zgorszenie. [...]"

(Fragment przemówienia św. Piusa X wygłoszonego do kardynałów na konsystorzu 27 maja 1914 r. - Testament duchowy św. Piusa X)

poniedziałek, 6 stycznia 2020

Objawienie Pańskie (In Epiphania Domini) - Święto świętych Trzech Króli.

6 STYCZNIA
ŚWIĘTO OBJAWIENIA
(Trzech Króli)

Ryt zdwoj. I kl. z okt. uprz.   Szaty białe



INTROITUS
Malach 3:1; 1 Par 29:12
Ecce, advénit dominátor Dóminus: et regnum in manu eius et potéstas et impérium.
Ps 71:1
Deus, iudícium tuum Regi da: et iustítiam tuam Fílio Regis.

Ml 3:1; 1 Krn 29:12
Oto już nadszedł Władca najwyższy: a w ręku Jego królewska władza i moc i rządy świata.
Ps 71:1
Boże, przekaż swą władzę Królowi i sądy swoje temuż potomkowi Króla.

GRADUALE
Isa 60:6; 60:1
Omnes de Saba vénient, aurum et thus deferéntes, et laudem Dómino annuntiántes.
V. Surge et illumináre, Ierúsalem: quia glória Dómini super te orta est.

Iz 60:6; 60:1
Wszyscy ze Saby przyjdą, złoto i kadzidło przynosząc i chwałę Pańską rozgłaszając.
V. Powstań, Jeruzalem i zajaśniej: bo chwała Pańska wzeszła nad tobą.

ALLELUIA
Allelúia, allelúia
Matt 2:2.
Vídimus stellam eius in Oriénte, et vénimus cum munéribus adoráre Dóminum. Allelúia.

Alleluja, alleluja.
Mt 2:2
Ujrzeliśmy gwiazdę Jego na wschodzie i przybyliśmy z darami pokłonić się Panu. Alleluja.

Gentile da Fabriano, Pokłon Trzech Króli

Litania do Trzech Króli (XIX w.) –

Kyrie elejson, Chryste elejson, Kyrie elejson.
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba Boże, zmiłuj się nad nami.
Synu Odkupicielu Świata Boże, zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty Boże, zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.
Jezu Królu nad królami, zmiłuj się nad nami.
Święta Maryo Królowa nad królami, módl się nad nami.
Święty Józefie opiekunie, królu wszystkiego stworzenia, módl się nad nami.
Święty Królu Kasprze, módl się nad nami.
Święty Królu Melchiorze, módl się nad nami.
Święty Królu Balcerze, módl się nad nami.
Święci trzej Królowie, módlcie się nad nami.
Święci trzej Mędrcowie, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, Królowie Arabów i Saby, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, Patryarchowie prawowiernych, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, pierwsi do ofiar z narodów, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, książęta ludzkiego zgromadzenia, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, których oczekiwaniem Pan Jezus, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, których pragnieniem Pan Jezus, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, których doskonałą radością Pan Jezus, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, w wierze najoświeceńsi, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, w nadziei najgruntowniejsi, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, w miłości najżarliwsi, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, złotem miłości najwierniejsi, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, kadzidła nabożeństwa najwonniejsi, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, miarą cierpliwości nieskazitelni, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, w pokorze najgłębsi, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, statecznością najmężniejsi, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, zawdzięczeniem najwspanialsi, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, szczodrobliwością najhojniejsi, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, cnót wszelkich zwierciadło, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście natchnienie Boskie po obaczeniu gwiazdy z uczciwością przyjęli, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście skutecznej łasce Bożej z wielką chęcią posłuszni byli, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście nasze państwa, pokrewnych i przyjaciół dla miłości Króla niebieskiego opuścili, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście się trudów podróżnych nie obawiali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście nowo-narodzonego Króla żydowskiego w Jeruzalem szukali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście wiarę Chrystusową przed Herodem nieustraszenie wyznali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście przez pierwszych kapłanów o miejscu gdzie miał narodzić Zbawiciel, z pisma św. naukę wzięli, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzy od Heroda do Betlejem wolno przepuszczeni jesteście, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście za powtórnem pokazaniem się gwiazdy wielkim weselem napełnieni zostali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście za gwiazdą was poprzedzającą, aż na to miejsce: gdzie stanęła i Dzieciątko było, pospieszyli, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście wchodząc do szopy, Dzieciątko z Maryą Matką Jego znaleźli, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście upadłszy na kolana, Jezusowi Panu na panieńskim Łonie siedzącemu pokłon oddawali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście otworzywszy skarby wasze, złoto, kadzidło i mirę Dzieciątku Jezusowi, ofiarowali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście pełnemi tajemnic darami, wiarę waszę całemu światu objawili, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście Dzieciątko Pana Jezusa przez złoto któlem, kadzidło prawdziwym Bogiem, przez mirę człowiekiem śmiertelnym uznali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście Dzieciątku Jezusowi na ucieczkę do Egiptu podróżne potrzeby obmyślili, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście nam przez waszą pokorną uniżność przykład wszystkich cnót podali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście nas złoto miłości kadzidło modlitwy, mirę cierpliwości Bogu ofiarować nauczyli, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście poklęknąwszy przed Dzieciątkiem. Najśw. Pannę Maryą i Jej oblubieńca Józefa świętego pozdrawiali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście od Najśw. Panny i Jej oblubieńca Józefa świętego dzięki z weselem za ofiarowane dary odebrali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście was samych, wasze państwa i inne narody Chrystusowi i najświętszej Matce, także Jej oblubieńcowi zalecili, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście od Najśw. Panny i Jej oblubieńca z najszczęśliwszym wszelkiego dobra powinszowaniem odjechali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście we śnie od anioła przestrzeżeni będąc, abyście się do Heroda nie wracali, drogą inną do krajów waszych powrócili, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, którzyście z wielką radością (oglądawszy Zbawiciela) powracali, módlcie się nad nami.
Święci trzej Królowie, módlcie się za nami.

piątek, 3 stycznia 2020

Co zrobić, jeśli nie masz Mszy? Dziesięć wskazówek od J. Exc. x biskupa Daniela L. Dolana.

Co zrobić, jeśli nie masz Mszy.

Dziesięć wskazówek od biskupa Daniela L. Dolana:

JESTEM CZĘSTO pytany: „Co powinienem zrobić, jeśli nie mam [dostępu do] Mszy?”

Po pierwsze, nie jest grzechem nieuczestniczenie we Mszy z powodu dużej odległości lub innych poważnych okoliczności usprawiedliwiających. Grzechem jest jednak uczestniczyć w Novus Ordo. Obiektywnie rzecz biorąc, grzechem jest także uczestniczenie w tradycyjnej mszy łacińskiej, która jest ważna i oficjalnie w łączności z modernistycznym fałszywym „papieżem” i jego hierarchią. (Aby uzyskać wyjaśnienie, patrz: Szczypta kadzidła: Sedewakantyści i msze una cum, i Czy powinienem uczestniczyć we Mszy, w której wymienia się w Kanonie imię "papieża Franciszka"?) Kościół nigdy nie zezwoliłby na takie uczestnictwo w przeszłości. To kłamstwo, świętokradztwo i jest strasznie obraźliwe dla Wszechmogącego Boga.

Ale co zrobić, jeśli nie mam dostępnej dobrej Mszy? Ks. Cekada niedawno doradził korespondentowi: „Pogłębiaj swoją wiedzę na temat wiary katolickiej, ucz się na temat błędów modernistów, uświęcaj się, formuj członków rodziny w wierze słowem i przykładem, staraj się zachować radosnego ducha w obliczu przeciwności i oddaj wszystko w ręce Boga i szczerze naśladuj Jego słowa.”

Jednym słowem: rób wszystko, co możesz w domu, bez księdza!
Oto kilka przykładów:

1. ZRÓB RODZINNY OŁTARZ: Zbuduj ołtarz rodzinny lub kaplicę. Intronizuj tam Najświętsze Serca Pana Jezusa jako Króla Miłości w twoim domu. (Możesz otrzymać ceremonię od nas.)

2. KORZYSTAJ Z SAKRAMENTALIÓW: Miej i używaj pobłogosławionych świec, wody święconej (wyślemy ci, jeśli tylko pokryjesz koszty wysyłki), a także pobłogosławiony krucyfiks i posągi oraz święte obrazy, medaliki i szkaplerze. Zdobywajcie i korzystajcie z różnych sakramentaliów poświęconych na specjalne święta roku liturgicznego: Krzyże palmowe, Zioła i kwiaty na Wniebowzięcie, błogosławieństwo Trzech Króli, pobłogosławione palmy, itp.

3. BŁOGOSŁAWIEŃSTWO! Często krop dom wodą święconą, błogosław swoje jedzenie i swoje dzieci. Rób częste znaki krzyża.

4. USTAL STAŁY CZAS NA NIEDZIELNE DZIĘKCZYNIENIE: Każdej niedzieli przeznaczaj czas na modlitwy mszalne (z mszalika), czytanie duchowe i katechizm, szczególnie dla dzieci.

5. MÓW SPECJALNE MODLITWY NIEDZIELNE: 
Twoja niedzielna godzina dziękczynienia może przybierać różne formy:
6. SŁUCHAJ NASZYCH KAZAŃ: Mamy wspaniałe archiwum doskonałych kazań na stronie internetowej Świętej Gertrudy, wygłoszonych przez różnych kaznodziejów i obejmujących szereg tematów: liturgia, święty dnia, doktryna katolicka, apologetyka, tematy moralne, współczesne problemy, pytania o szczególnym znaczeniu dla tradycyjnych katolików i wiele, wiele innych.
Możesz słuchać kazań online lub pobierz je na odtwarzacz mp3. 

7. OBEJRZYJ MSZĘ W INTERNECIE: Skonfiguruj komputer i użyj Internetu aby śledzić nasze transmisje na żywo z Mszy na SGGResources.org.. Godziny stałe planowanych transmisji (wschodnia strefa czasowa) są następujące:
  • Msze niedzielne: 7:30, 9:00 (Suma), 11:30, 17:45. 
  • Dni szkolne: 11:20 (Suma) z kazaniem dla dzieci 
  • Piątki: 17:45 z błogosławieństwem.
  • Soboty: 7:30, 8:10
  • Święta: Poranki i wieczory jak ogłoszono w biuletynie SGG 
(wg. czasu polskiego należy każdorazowo dodać 6 godzin!)

Harmonogram naszych innych usług i Mszy św. Pojawia się w cotygodniowym biuletynie SGG, który można pobrać z naszej strony głównej parafii. Niektóre z nich są transmitowane, ale ponieważ nasz harmonogram zmienia się co tydzień, nie można z wyprzedzeniem ogłaszać wszystkich transmisji internetowych, więc po prostu sprawdź, czy jest nadawane.

wtorek, 24 grudnia 2019

Życzenia na Święto Bożego Narodzenia od Redakcji czasopisma "Myśl Katolicka - Organ Katolików Świeckich"


JUŻ JEST! Nowy (podwójny) numer "Myśli Katolickiej - Organu Katolików Świeckich" (VII — IX, X — XII AD 2019).


     Z największą przyjemnością oddajemy do rąk naszych czytelników kolejny, podwójny – czwarty i piąty numer czasopisma „Myśl Katolicka - Organ katolików świeckich”. Dokładnie po pół roku udało nam się skompletować to podwójne, poszerzone wydanie naszego czasopisma. [...] Zachęcamy wszystkich czytelników do lektury.
Ze wstępu Od Redakcji.

W numerze między innymi:

wstęp Od Redakcji

Testament duchowy św. Piusa X

J. Exc x. Bp Donald H. Sanborn: O herezji "uznawania i sprzeciwiania się".

Kazanie x bp. Donalda H. Sanborna: Starania o rękę.

Zbawienie dusz najwyższym prawem. Kazanie Bp Donalda H. Sanborna

Nowa Rzymsko-katolicka Kaplica w Warszawie.

Zapowiedź "beatyfikacji" Stefana [kard.] Wyszyńskiego

List otwarty ws. ekshumacji gen. Francisco Franco.

O "cudach", "objawieniach", "orędziach" i innych mamieniach szatańskich.

Społeczne królowanie Jezusa Chrystusa a herezja wolności religijnej.

Zaraza modernizmu jest gorsza niż czerwona i tęczowa razem wzięte!

X. Rafał Trytek: Kazanie na Święto P. N. Jezusa Chrystusa Króla

X. Rafał Trytek ICR: O zachowaniu się w kaplicy.


Wszystkie osoby zainteresowane otrzymaniem papierowej lub cyfrowej wersji tego numeru jak również otrzymywaniem prenumeraty kolejnych numerów (cyfrowej bądź papierowej) proszone są o kontakt na adres e-mail naszej redakcji: myslkatolicka@gmail.com .

Serdecznie zapraszamy do kontaktu i współpracy wszystkich ludzi dobrej woli!

środa, 4 grudnia 2019

Rorate Caeli - katolicki hymn gregoriański.


To jeden z najpiękniejszych hymnów Wiary katolickiej. Zaczerpnięty z Księgi Proroka Izajasza i innych źródeł, jest to pełne szacunku i pokorne błaganie o miłosierdzie Boga. Hymn skruchy i żalu. Tekst i tłumaczenie są następujące:


Roráte caéli désuper, et núbes plúant jústum.

Peccávimus, et fácti súmus tamquam immúndus nos,
et cecídimus quasi fólium univérsi:
et iniquitátes nóstræ quasi véntus abstulérunt nos:
abscondísti faciem túam a nóbis,
et allisísti nos in mánu iniquitátis nóstræ.

Rorate...

Víde Dómine afflictiónem pópuli túi,
et mítte quem missúrus es:
emítte Agnum dominatórem térræ,
de Pétra desérti ad móntem fíliæ Síon:
ut áuferat ípse júgum captivitátis nóstræ.

Rorate...

Consolámini, consolámini, pópule méus:
cito véniet sálus túa:
quare mæróre consúmeris,
quia innovávit te dólor?
Salvábo te, nóli timére,
égo enim sum Dóminus Déus túus,
Sánctus Israël, Redémptor túus.

Rorate...

Spuśćcie rosę niebiosa i obłoki niech wyleją sprawiedliwego

Zgrzeszyliśmy i staliśmy się jak nieczysty
I opadliśmy wszyscy niczym zwiędłe liście
A nieprawości nasze jak wiatr nas rozniosły
Zakryłeś przed nami swą twarz i wydałeś na pastwę naszych grzechów

Rorate...

Spójrz, Panie, na udrękę twego ludu
I poślij tego, którego masz posłać
Ześlij Baranka, Władcę ziemi, ze skały pustyni do góry Córy Syjonu
By on sam zdjął z nas jarzmo niewoli

Rorate...

Pocieszcie się, pocieszcie się, ludu mój
Wkrótce nadejdzie twoje zbawienie
Czy dlatego tracisz ducha, że odnowiła się twoja boleść?
Ocalę cię, nie bój się
Jam jest bowiem Pan, Bóg twój, Święty Izraela,
twój Odkupiciel

Rorate...

piątek, 29 listopada 2019

O. Maksymilian M. Kolbe: Czy Bóg istnieje? "Rycerz Niepokalanej".


DLACZEGO WIERZĘ

Czy Bóg istnieje?

        Minęliśmy Przemyśl, a pociąg mknął szybko, unosząc nas w stronę Krakowa. Przy oknie po obu stronach siedzieli młodzi ludzie. Jeden z nich artysta-malarz portrecista i, jak się okazało z rozmowy, izraelita. Rozmawialiśmy o celu człowieka i doszliśmy do twierdzenia, że upodobnienie się do Boga, czyli chwała Boża zewnętrzna jest właśnie tym celem i stanowi jedynie całkowite szczęście stworzenia. Na jednej ze stacyj wszedł między innymi do naszego przedziału jakiś inteligentny mężczyzna i usiadł naprzeciwko mnie; zaraz też przyłączył się on do naszego kółka.

– A czy my możemy wiedzieć, że Pan Bóg istnieje? – zagadnął.

– I owszem.

– W to chyba może ktoś wierzyć tylko; nikt bowiem nie potrafi udowodnić, że Pan Bóg istnieje.

– Proszę pana, a ja panu to jasno udowodnię.

– Mnie pod tym względem już nikt nie przekona.

– Chyba, że Pan z góry odrzucił wszelkie rozumowanie.

– Wcale nie.

– Chciałabym i ja usłyszeć jasny na to dowód – wtrąciła siedząca obok pani.

– Przepraszam panów, rzekłem, zwracając się ku siedzącym przy oknie, że powrócę do zagadnienia, o którym już mówiliśmy, by uczynić zadość życzeniom tych, którzy później wsiedli.

– Prosimy bardzo.

– Najpierw jednak przepraszam, jakie pan posiada wykształcenie?

– Uniwersyteckie, studiowałem prawo.

– A filozofię może także?

– Tego już nie; co zresztą ma filozofia do wiary?

– Wiara musi być rozumną i tego właśnie dokonuje filozofia, zwłaszcza w zagadnieniu, czy Pan Bóg istnieje, – a teraz muszę wiedzieć w czym się wszyscy zgadzamy, bo od tego zacząć mi wypadnie, inaczej – budowalibyśmy na niepewnym fundamencie. Więc zacznijmy:

– Czy pan istnieje?

– Tak, ale ja jestem tylko częścią ziemi.

– Proszę pana, później pomówimy o tym, czym my jesteśmy, a teraz tylko pytam, czy pan istnieje?

– Tak jest.

– A pani?

– I ja to przyznaję.

– A może kto z państwa sądzi inaczej?

Wszyscy przytakują.

– Więc nasze istnienie jest pewne.

– Tego bym nie powiedział.

– A dlaczego?

– Bo my nic w ogóle na pewno wiedzieć nie możemy; co jedni twierdzą, to przeczą inni.

– Więc pan nie jest pewny, czy pan istnieje?

– Ja jestem tylko cząstką materii we wszechświecie.

– Nie chodzi mi o to – powtarzam – czym pan jest, lecz czy pan w ogóle istnieje, tj. czy pan jest czymś, czy też niczym.

– Oczywiście, niczym nie jestem.

– Na pewno?

– Na pewno!

– A ma pan zegarek?

– Mam – odpowiedział, sięgając do kieszeni.

– Jest on pański?

– Mój.

– A na pewno?

– Bez wątpienia.

– Przepraszam, ale gdyby pan o tym wątpił, poprosiłbym o niego i schował do kieszeni. (Obecni w śmiech). – Fałszywym więc jest pańskie założenie, że niczego z pewnością wiedzieć nie możemy, bo przecież pan uważa własne istnienie jako pewnik i bynajmniej nie ma ochoty wątpić, że ten zegarek należy do pana. – A ja, czy istnieję?

– Tak.

– A ta pani, tamten pan i w ogóle wszyscy tu obecni?

– Także.

– I na pewno?

– Na pewno.

– Dlaczego pan to twierdzi?

– Bo... oczy moje jasno mi o tym mówią.

– A te pola, łąki, przesuwające się przed oknami wagonu, świat cały i gwiazdy nad naszymi głowami – czy istnieją?

– Także; w ogóle przyznaję już, że to, co widzimy, istnieć musi; ale przecież Pana Boga nie widzimy.

– Proszę pana, czy parowóz idzie na przodzie?

– Oczywiście.

– Na pewno?

– Na pewno.

– A czy pan go widzi?

– Nie, lecz gdyby było inaczej, nasz wagon nie posuwałby się naprzód.

– A więc pan już przyznaje, że nie tylko możemy poznać jakąś rzecz przez bezpośrednie widzenie, ale także ze skutku rozumem przejść do poznania względnej przyczyny – prawda?

– Tak jest.

– Cóżby pan pomyślał o człowieku, któryby panu dowodził o swym zegarku: "Ten metal z okładki sam przypadkiem oderwał się z kopalni, sam dziwnym trafem przetopił się, przeczyścił i uformował wedle obecnego kształtu. Napis także przypadkiem na nim się wyrył. Szkiełko również przypadkiem się przetopiło i wyszlifowało. Także kółka same się zrobiły. I inne części składowe tego zegarka zupełnie przypadkiem się utworzyły; a następnie zespoliły się w obecnym porządku i tak bez myśli ludzkiej, ani też ręki, przypadkowo całkiem, wskazuje on godziny". Gdyby ten człowiek zupełnie na serio tak twierdził, co by pan o nim powiedział?

– Że cierpi chyba na zboczenie umysłu.

– Otóż w przyrodzie mamy organizmy bez porównania misterniej zbudowane. Zapewne podziwiał pan, studiując anatomię, budowę choćby takiego oka ludzkiego. Ile to różnych części, jak one delikatne i jak wspaniale służą do widzenia! Cała przyroda składa się z milionów i miliardów organizmów, które żyją, rozwijają się i rozmnażają. Czy więc można twierdzić, że te cuda przyrody to przypadek? Mógłby kto powiedzieć: "Nie dzieje się to bez przyczyny". – Prawda, ale te przyczyny mają jeszcze swoje przyczyny, a te także swoje przyczyny. Czy jednak w tej serii przyczyn, choćby nawet pchniętej w nieskończoność, musimy przyjąć pierwszą przyczynę? Przyczyny bowiem inne nie dają od siebie żadnych doskonałości, ale tylko podają to, co same otrzymały, a nam chodzi o twórcę doskonałości. – Musi być jakaś pierwsza przyczyna... i... t. j. – Bóg.

– Oczywiście.

Na twarzy owego pana odbijał się pewien rodzaj zdziwienia, że sam dotąd do takiego wyniku nie doszedł, być może, że nigdy przedtem nie rozmyślał nad tą sprawą.

Dlaczego wierzę. Nowe wydanie ku światłu, Niepokalanów 1937. Nakład Centrali Milicji Niepokalanej. (Za pozwoleniem Władzy Duchownej), ss. 11-15.